|
Kaszel to reakcja odruchowa, pozwalająca na oczyszczenie dróg oddechowych z nadmiaru wydzieliny lub ciał obcych - nasilony wdech, następnie wydech przy początkowym krótkim zamknięciu głośni. Wytworzone wysokie ciśnienie w klatce piersiowej i w płucach w momencie otwarcia głośni gwałtownie wyrzuca powietrze, które porywa napotkane na swej drodze cząstki. Kaszel to odruch na podrażnienie zakończeń nerwowych w błonie śluzowej górnych dróg oddechowych.
Efektem kaszlu są nagłe skurcze ścian klatki piersiowej, a w szczególności mięśni wydechowych i oskrzeli z nagłym wyrzucaniem powietrza z płuc i dróg oddechowych. Prędkość wyrzucanego powietrza dochodzi do 120 km/h.
Najczęstsze przyczyny przewlekłego kaszlu oraz towarzyszące objawy, rodzaj kaszlu i plwocina
Przyczyna: Spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła (najczęstsza przyczyna kaszlu)
Objawy: Przewlekły nieżyt nosa ze spływającą po tylnej ścianie gardła wydzieliną; często alergia w wywiadach; towarzyszące przewlekłe zapalenie zatok przynosowych; plwocina najczęściej śluzowa, objaw „kostki brukowej” na tylnej ścianie gardła
Przyczyna: Astma lub aozynofilowe zapalenie oskrzeli
Objawy: Atak kaszlu spowodowany przez np.: alergeny, zimne powietrze, wysiłek fizyczny; często występuje w nocy; towarzyszą duszność i świsty; dobra odporność na leki rozszerzające oskrzela; plwocina śluzowa, bywa podbarwiona na żółto
Przyczyna: Refleks żołądkowo - przełykowy
Objawy: Najczęściej występuje zgaga, czasem towarzyszy chrypka lub dysfonia; poprawa po zastosowaniu inhibitora pompy protonowej, czasem dopiero po kilku miesiącach leczenia
Przyczyna: Przebyte zakażenie górnych dróg oddechowych
Objawy: Zwykle etiologia wirusowa, zwykle ustępuje do 8 tygodni, ale może trwać do kilku miesięcy
Przyczyna: Przewlekłe zapalenie oskrzeli lub POChP
Objawy: W wywiadzie palenie tytoniu i częste zakażenia układu oddechowego; największe nasilenie nad ranem i zaraz po przebudzeniu; ustępuje często po odkrztuszeniu śluzowej wydzieliny
Przyczyna: Rozstrzenie oskrzeli
Objawy: Duża ilość odkrztuszanej plwociny, zwłaszcza rano, często ropnej, barwy żółtozielonej
Przyczyna: Przyjmowanie inhibitorów ACE
Objawy: Kaszel suchy; ustępuje wkrótce po odstawieniu leku, ale czasem dopiero po kilku tygodniach
Przyczyna: Zapalenie płuc, ropień płuca, gruźlica, sarkoidoza, nowotwory
Objawy: Objawy choroby podstawowej, zależnie od stopnia jej zaawansowania
Przyczyna: Niewydolność lewokomorowa, zwężenie zastawki mitralnej; tętniak aorty uciskający na tchawicę lub oskrzela
Objawy: Kaszel zazwyczaj w nocy, napadowy, możliwe świsty, kaszel suchy; w obrzęku płuc różowa, pienista wydzielina; objawy ze strony układu krążenia; znacznie powiększony przedsionek lewy lub poszerzona tętnica płucna może uciskać na nerw krtaniowy wsteczny i w ten sposób wywoływać chrypkę
Przyczyna: Kaszel idiomatyczny oraz psychogenny
Objawy: Bardzo rzadko, nie udaje się znaleźć przyczyny organicznej
Kaszel - powikłania
Omdlenie, odma opłucnowa, złamania żeber, urazy mięśni i nerwów międzyżebrowych; zniweczenie pochodzenia zabiegu okulistycznego lub neurochirurgicznego (w okresie śród- lub pooperacyjnym).
O czym należy pamiętać?
Należy pamiętać, że kaszel jest objawem choroby. Gdy kaszel nasila się po kilku dniach lub trwa dłużej niż tydzień, bądź też towarzyszy mu wysoka gorączka, trzeba zasięgnąć opinii lekarza. Natychmiastowa konsultacja lekarska jest niezbędna, gdy pojawią się:
- kłopoty z przełykaniem
- kłopoty z oddychaniem
- sztywny kark
- sine usta (posiniałe okolice ust)
- temperatura ciała powyżej 39 C
Kaszel nie jest chorobą, a jedynie objawem patologii, która powstała w układzie oddechowym człowieka. Ważnym jest więc leczenie przyczyny kaszlu, gdyż może to doprowadzić do rozwinięcia się zapalenia płuc.
W ostrych chorobach infekcyjnych, przeziębieniach, zakażeniach dróg oddechowych ulgę odczuwa się wówczas, gdy kaszel suchy zmienia się w mokry. W tym celu warto stosować syropy wykrztuśne, środki napotne oraz nacieranie rozgrzewające ciało.
|
Features
